Eklenme Tarihi : 20.06.2013
ARSLAN TEKN

Divanu Lgatit-Trkten sonraki en nemli eser!


ARSLAN TEKN

Prof. Dr. Mertol Tulum, Trk diline dair ilm almalara rnek olacak son derece nemli bir esere imza atmtr: 17. Yzyl Trkesi ve Sz Varl. Eser, tek cilttir; 1960 sayfadr ve birbirinin devam, biri olmazsa dieri eksik kalacak iki kitap bir aradadr. lki Birinci Kitap. Meninskinin Thesaurusu ve XVII. Yzyl stanbul Trkesi . Kitabn alt bal eserin mahiyetini ortaya koyuyor: Meninskinin Thesaurusu ile Evliya elebinin Seyahatnamesine ve Baka Metinlerden Derlenmi Verilere Gre XVII. Yzyl stanbul Trkesinde Sesler ve Ses Benzemeleri zerine Bir nceleme. Bu alma 202 sayfadr. 
kincisi: kinci Kitap. XVII Yzyl Trkesi Sz Varl . Alt balk: Meninskinin Trke Latince Szlnde Yer Alan Kelimelerin Dizini Niteliindeki Onomasticum Adl Ek Ciltten Toplam Malzemenin Gzden Geirilmesi, lenmesi ve Yeniden Dzenlenmesi le.
kinci Kitapta 207den 238e kadar bir deerlendirme, 243ten 1960a kadar Adan Zye szlk maddeleri yer alyor. Ksaca szlk diyorum; Hoca ise, szlk demiyor, sz varl diyor ki, sz varl (Vocabulary) ile szlk (dictionary) z olarak ayn ama mahiyeti izahta byk fark vardr. 
2011 yl Evliya elebi yl idi. Kitap, bu yl da, Trk Dil Kurumu (TDK) yaynlar arasndan kt. Eser, TDK bakanlnda halef ve selef olan .. Edebiyat Fakltesinden rencileri Prof. Dr. kr Halk Akaln zamannda karar alnp baslm ve Prof. Dr. Mustafa S. Kaalin zamannda yaylmas iin zel aba gsterilmitir. Muhakkak Prof. Dr. Mertol Tulumu, her ikisinin de yetkin birer ilim adam olarak yetimeleri ve bu makama gelmeleri mutlu etmitir. 
Prof. Dr. Mertol Tulumun imzasn daha lise rencisiyken Tre dergisinin ilk saylarndaki makalelerinden tandm. (Tre, o dnem genliin mekteb iydi. Prof. Dr. Erol Gngrn Ziya Gkalpi ilk tenkidini de ayn dergide okuduumuzu hatrlataym. Mertol Tulum Hocam o sra daha asistand. (Hakikatte de hocamdr.)
Trk diline byk hizmeti olan Meninski (1620-1698) aslen Franszdr. Polonyada yetiti. Romada okudu. Polonyada krallk saraynda arkiyat ubesinde alt. 1653te Polonya bykelisiyle stanbula geldi ve 13 yl kald; Trkeyi, Arapay, Farsay rendi. 1661de Viyanaya gitti, I. Leopoldun emrinde tercmanlk etti. 1680de I. Leopolda ithaf ettii szln, bu szlk iin zel olarak kurulan bir matbaada bastrd.
Yarn, Prof. Dr. Mertol Tulumun eser iin yazd etrafl n szden hareketle daha ayrntl bilgi vereceim. Hocann n sznden aktaracam u cmle szln nemini ortaya koyacaktr:
 Divan Lgatit-Trkten sonra Trke iin hazrlanm ikinci byk szlk saylmas gereken deerdedir.

   
 

yorum ekle