Eklenme Tarihi : 9/9/2021

Ayasofya'nın son asrı



Manşetlerdeki Ayasofya

Basın İlan Kurumu (BİK), Ayasofya’nın geçmişten bugüne kültürel ve manevi değerini gösteren tarihi arşiv belgeleri, yazılar, şiirlerle birlikte son yüzyılını basının gözünden anlatmayı amaçlayan kitabı okurla buluşturdu. “Basının Gözünden Ayasofya-Geçmişten Günümüze” adlı kitap Ayasofya’nın camiden müzeye ve müzeden camiye dönüşme sürecini manşetlerin yanı sıra döneme şahit isimlerin kaleme aldığı yazılarla da aktarıyor.
Osmanlı İmparatorluğu’nun son, Türkiye Cumhuriyeti’nin ise kuruluşuna denk gelen yıllarda Ayasofya, basının gündeminde olmaya devam etmiştir. Bu haberlerin bir kısmı Osmanlıca olarak yayımlanmış ve mütareke dönemini anlatan, sürecin sancılarını yansıtan içerikler de tarihe ışık tutuyor. Örneğin, 1921 yılında Tercüman-ı Hakikat Gazetesi’nde Ayasofya Cami’nin yıkılma tehlikesi hakkında bir haber yer almış ve bu tarihi binanın sağlam olduğuna yönelik kurul raporuna yer verilmiş. Bir başka örnek olarak, İkdam Gazetesi’nin 14 Ekim 1923 tarihli “Patrikhane Etrafında Muhtelif Meseleler” başlıklı haberinden anlaşıldığı üzere Cumhuriyet döneminde, Hristiyan dünyasının Ayasofya emelleri devam etmiş. Mütareke dönemi dökümanlarında da Ayasofya’ya dair haberlere sıklıkla rastlanıyor. 
Ayasofya mimarisinin esası Hristiyan dini yapılarının hâkim planı olan bazilika biçimine göre yapılmış olmakla beraber, camile dönüşmesi sebebiyle geçirdiği mimari restorasyonlar da kitapta incelikle anlatılıyor. Yapı, yalnızca kilise - cami dönüşümü nedeniyle değil, doğal afetler ve eskime nedeni ile de pek çok kez restorasyona girmiştir. Mabed, geçmişten bugüne tarih kitaplarında sıklıkla rastladığımız İstanbul depremlerinden ve yangınlarından nasibini almış. Kitapta gerek Bizans gerekse Türk devrinde duvarlara dışarıdan eklenen büyük destek payandaları sayesinde Ayasofya’nın bugüne kadar ayakta tutulabildiğinden bahsedilmekte.
Danışmanlığını Mehmed Fatih Can, editörlüğünü Arzu Cihangir, konsept danışmanlığını ise Cihat Zafer’in yaptığı kitap, BİK’in internet sitesindeki yayınlar bölümünde PDF formatında erişime açılarak, merak edenlerin istifadesine sunuldu.